Các vị vua của việt nam

     

Nhiều vị vua chúa đã được lịch sử dân tộc Việt nam ghi danh vởi phần lớn chiến công quân sự xuất sắc, trước hoặc sau khi lên vắt quyền.

Bạn đang xem: Các vị vua của việt nam

An Dương Vương

An Dương Vương, tên thật là Thục Phán, là vị vua đầu tiên và duy nhất ở trong phòng nước Âu Lạc – công ty nước máy hai trong lịch sử hào hùng Việt phái mạnh sau nhà nước Văn Lang của những vua Hùng. Theo sử cũ, ông làm vua trong khoảng thời gian từ 257 TCN đến 208 TCN.

Vào thời kỳ đó, Tần Thủy Hoàng sẽ thống nhất trung quốc và tiếp tục tham vọng lấn chiếm vùng đất phía Nam của những bộ tộc tín đồ Việt. Quân Tần vì chưng Đồ Thư chỉ đạo đã xâm lăng nhiều vùng đất của Bách Việt, nhập vào cương vực Trung Hoa.

Trước tình hình này An Dương vương đã chỉ đạo cuộc kháng chiến chống Tần của quân dân Âu Lạc. Lúc Đồ Thư mang quân tiến sâu vào khu đất Lạc Việt, Thục Phán chỉ huy nhân dân chống giặc. Quân Tần đi đến đâu, nhân dân Việt làm vườn không công ty trống cho đó. Quân Tần dần lâm vào hoàn cảnh tình trạng suy yếu do thiếu hoa màu trầm trọng. Lúc quân Tần đang kiệt mức độ thì quân Âu Lạc xuất trận. Đồ Thư mất mạng, quân Tần thua thảm to, bắt buộc bỏ chạy về phương Bắc.

Sau chiến thắng, An Dương Vương cho xây thành Cổ Loa nhằm mục tiêu củng nạm thêm tài năng phòng thủ quân sự. Tòa thành này có kết cấu độc đáo, theo tương truyền có 9 vòng xoáy trôn ốc, được củng cố vì mạng lưới hào nước link với nhau chạy bên dưới chân thành. An Dương vương vãi cũng trở nên tân tiến thuỷ binh và cho chế tạo nhiều vũ trang lợi hại, tạo lợi thế quân sự kiên cố cho Cổ Loa.

Ít lâu sau, Triệu Đà đem quân sang tiến công Âu Lạc. Nhờ sự chuẩn bị quân sự tốt và ưu thay của thành Cổ Loa, An Dương vương vãi đã kháng cự kết quả cuộc xâm chiếm này.

Triệu Đà đề nghị dùng kế nội gián bởi cuộc kết hôn giữa con trai mình, Trọng Thủy, và con gái An Dương vương là Mỵ Châu. Sau thời điểm nắm được kín đáo quân sự của An Dương Vương trải qua con trai, Triệu Đà đã thành công xuất sắc trong việc chinh phục Âu Lạc, buộc An Dương Vương bỏ chạy với tự tử, hoàn thành thời kỳ An Dương Vương.

Lý nam Đế

Lý nam giới Đế (503–548) thương hiệu thật là Lý Bí, còn được gọi là Lý Bôn, ra đời trong hoàn cảnh nước Việt bị đơn vị Lương đô hộ. Bao gồm tư hóa học thông minh, thể chất khỏe khoắn từ nhỏ, khi béo lên Lý túng trở thành một tín đồ văn võ tuy vậy toàn, Lý bí được tôn vinh làm thủ lĩnh địa phương.

Ông được vật dụng sử Tiêu tứ nhà Lương mời ra có tác dụng chức Giám quân sống Đức châu (huyện Đức Thọ, tỉnh hà tĩnh ngày nay), nhưng vày bất bình với những quan lại đô hộ man rợ nên quăng quật quan, về quê, chiêu binh mãi mã chống lại chính quyền đô hộ.

Được nhiều người hưởng ứng, lực lượng của Lý Bí vững mạnh và thu phục được nhiều nhân thiết bị xuất chúng như tù nhân trưởng Triệu Túc cùng bé là Triệu quang quẻ Phục, Tinh Thiều, lão tướng mạo Phạm Tu…

Lý túng thiếu đã liên kết với các châu kề bên và thời điểm cuối năm 541 bằng lòng khởi binh kháng nhà Lương, khí cụ rất mạnh. Tiêu bốn liệu không kháng nổi quân Lý Bí, đề xuất sai bạn mang của cải đến đút lót cho Lý túng để được tha chạy bay về quảng châu trung quốc để quân của Lý túng chiếm thành Long Biên.

Tháng 4/542, vua Lương Vũ Đế sai quân tự phường Bắc kết phù hợp với quân của các châu còn điều hành và kiểm soát ở phía Nam tạo thành gọng kìm đánh Lý Bí. Lý túng thiếu đã dữ thế chủ động ra quân tiến công trước, phá vỡ lực lượng quân Lương sinh sống phía Nam tiến công lui cuộc phản công trong phòng Lương, làm chủ toàn cỗ Giao Châu.

Cuối năm 542, quân Lương lại tiến sang, Lý Bí dữ thế chủ động mang quân ra bán đảo Hợp Phố đón đánh khiến quân thôn tính thảm bại, 10 phần bị tiêu diệt đến 6-7 phần. Sau chiến thắng này, Lý Bí kiểm soát thêm quận thích hợp Phố (thuộc Quảng Đông, trung hoa ngày nay).

Trong lúc Lý bí bận ứng phó với bên Lương sống phía Bắc thì tại phía Nam, vua nước Lâm Ấp “đục nước khủng cò”, lấy quân đánh Giao Châu trong tháng 5/543. Lý túng thiếu sai Phạm Tu cầm cố quân đánh Lâm Ấp và thắng lớn.

Đầu năm 544, Lý túng lên ngôi, từ bỏ xưng là Lý nam Đế, khắc tên nước là Vạn Xuân, đóng đô ngơi nghỉ Ô Diên (nay là thôn Hạ Mỗ, Đan Phượng, Hà Nội).

Đến năm 545, bên Lương cử è cổ Bá Tiên với Dương Phiêu sang đánh nước Vạn Xuân, Lý phái mạnh Đế bị thua trận trận, giao lại binh quyền mang đến Triệu quang đãng Phục.

Triệu Việt Vương

Triệu quang quẻ Phục (?-571) là nhỏ Triệu Túc, phạm nhân trưởng thị trấn Chu Diên. Ông cùng phụ thân theo Lý nam giới Đế khởi nghĩa từ ngày đầu (541), bao gồm công lao đánh đuổi quân Lương về nước, được trao chức tả tướng tá quân nước Vạn Xuân.

Năm 546, sau khi Lý nam Đế thua trận đề xuất lui về động chết thật Lạo, Triệu quang đãng Phục được ủy thác việc nước, điều quân đi tấn công Trần Bá Tiên ở trong phòng Lương.

Tháng 1/547, ông lui về giữ váy đầm Dạ Trạch (bãi Màn Trò, thị trấn Khoái Châu, tỉnh giấc Hưng Yên). Đầm này rộng, cỏ cây um tùm, những vết bụi rậm đậy kín, sinh hoạt giữa tất cả nền khu đất cao hoàn toàn có thể ở được, bốn mặt bùn lầy, người chiến mã khó đi, chỉ có thể dùng thuyền độc mộc nhỏ tuổi chống sào đi lướt bên trên cỏ nước mới hoàn toàn có thể vào được. Còn nếu không quen biết lối đi thì lạc ngần ngừ là đâu, lỡ rơi xuống nước tức khắc bị rắn độc cắn chết.

Quang Phục ở trong rõ đường đi lối lại, lấy hơn 2 vạn fan vào đóng góp ở nền khu đất trong đầm, và dùng phương án du kích, buổi ngày tuyệt không nhằm khói lửa với dấu người, đêm tối dùng thuyền độc mộc mang quân ra tiến công doanh trại của quân Bá Tiên cướp lương thực vũ khí làm cho kế cầm cự lâu dài.

Năm 550, bên Lương bao gồm loạn Hầu Cảnh, hotline Trần Bá Tiên về. Triệu quang quẻ phục tận dụng thời dịp tung quân ra đánh. Quân Lương vỡ chạy về nước. Triệu quang quẻ Phục vào thành long biên và xưng làm Triệu Việt Vương.

Đến năm 571, một fan cháu của Lý phái nam Đế là Lý Phật Tử đã cướp ngôi Triệu Việt Vương, tiếp tục giữ được sự độc lập cho người Việt thêm 30 năm đến lúc nhà Tùy sang đánh năm 602.

Ngô Quyền

Ngô Quyền (898 – 944) hình thành trong một loại họ hào trưởng có thế lực ở châu Đường Lâm. Ông mập lên khi tổ chức chính quyền đô hộ trong phòng Đường đã suy yếu và tan rã, cực nhọc lòng khống chế các thế lực hào trưởng người việt nam ở địa phương, do đó dẫn đến sự xác lập quyền lực tối cao của bọn họ Khúc ở tủ thành Đại La vào khoảng thời gian 905 và họ Dương vào khoảng thời gian 931.

Sau lúc trở thành con rể mang đến Dương Đình Nghệ, Ngô Quyền được tin cẩn giao thống trị Ái Châu, đất bạn dạng bộ của mình Dương. Năm 937, hào trưởng khu đất Phong Châu là Kiều Công Tiễn giáp hại Dương Đình Nghệ để chỉ chiếm quyền, tuy nhiên lại không có chỗ dựa chính trị bền vững nên đã cầu cứu bên Nam Hán để đảm bảo an toàn quyền lực của mình.

Ngô Quyền hối hả tập phù hợp lực lượng, kéo quân ra Bắc, giết chết Kiều Công Tiễn rồi sẵn sàng quyết chiến với quân nam Hán do Lưu Hoằng cởi chỉ huy.

Lợi dụng cơ chế thủy văn khắc nghiệt của sông Bạch Đằng, ông sai đóng cọc dưới lòng sông, đầu bịt fe nhọn sao để cho khi nước triều lên thì bến bãi cọc bị bít lấp.

Khi trận đánh diễn ra, Ngô Quyền sẽ nhử quân phái nam Hán vào khoanh vùng này khi thủy triều lên và chờ nước triều rút xuống cho thuyền quân phái nam Hán mắc cạn mới giao chiến. Kết quả, quân nam Hán thua kém chạy, lưu Hoằng Tháo chết giẫm cùng với quá nửa quân sĩ, nhà Nam Hán cần từ quăng quật giấc mộng xâm lược.

Mùa xuân năm 939, Ngô Quyền xưng vương, chấm dứt hơn 1.000 năm Bắc thuộc, xuất hiện thời kỳ phong kiến độc lập tự chủ cho Việt Nam. Ông không tồn tại miếu hiệu và thụy hiệu, sử sách xưa nay chỉ điện thoại tư vấn ông là tiền Ngô Vương. Kinh kì của triều đại bắt đầu không nằm ở vị trí Đại La mà chuyển sang Cổ Loa, kinh kì của nước Âu Lạc từ thời An Dương vương một ngàn năm trước.

Đinh Tiên Hoàng

Đinh cỗ Lĩnh sinh vào năm 924 làm việc thôn Kim Lư, làng mạc Đại Hữu, châu Đại Hoàng (nay thuộc thôn Gia Phương, Gia Viễn, Ninh Bình) vào thời kỳ non sông bị đơn vị Ngô đô hộ. Ông là nhỏ của Đinh Công Trứ, nha tướng của Dương Đình Nghệ. Từ bé bỏng ông đã mê đánh trận giả cùng tỏ ra là người có công dụng chỉ huy.

Sau những biến động bao gồm trị dồn dập, tình hình giang sơn trở nên rối loạn và từ năm 966 có mặt 12 sứ quân cát cứ các vùng, sử gọi là loàn 12 sứ quân. Đinh bộ Lĩnh đang tập hợp dân chúng ở vùng Hoa Lư, cùng đàn ông là Đinh Liễn thanh lịch đầu quân trong đội binh của sứ quân nai lưng Minh Công tức trằn Lãm ở bố Hải Khẩu (Thái Bình).

Sau khi è cổ Minh Công mất, Đinh bộ Lĩnh nạm quyền, đưa quân về Hoa Lư, tuyển mộ binh lính, kháng nhà Ngô và những sứ quân khác. Chỉ vào vài năm, ông theo lần lượt đánh chiến thắng 11 sứ quân khác, được xưng tụng là Vạn chiến thắng Vương.

Sau khi xóa khỏi tình trạng mèo cứ, năm 968, Đinh cỗ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, tự xưng là Đại chiến hạ Minh Hoàng đế, niên hiệu Đinh Tiên Hoàng, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư. Ông là vị hoàng đế đặt nới bắt đầu sáng lập đơn vị nước phong kiến tw tập quyền thứ nhất ở Việt Nam, chính vì như thế mà ông nói một cách khác là người mở nền chủ yếu thống cho các triều đại phong con kiến trong định kỳ sử.

Xem thêm: Hướng Dẫn Cài Máy Scan Hp Scanjet 200, Hướng Dẫn Cài Driver Máy Hp Scanjet G3110

Đinh Tiên Hoàng nghỉ ngơi ngôi mang đến năm 979 thì mất. Theo thiết yếu sử, một viên quan là Đỗ mê thích mơ thấy sao rơi vào cảnh miệng, tưởng là điềm báo được thiết kế vua yêu cầu đã giết chết cả Đinh Tiên Hoàng cùng Thái tử Đinh Liễn.

Lê Đại Hành

Lê Hoàn sinh năm 941, quê quán chưa được xác minh rõ ràng. Không cha mẹ từ nhỏ, ông được một vị quan tiền là Lê Đột nhận về nuôi, béo lên đi theo lực lượng của Đinh cỗ Lĩnh và Đinh Liễn, lập được rất nhiều chiến công.

Sau khi Đinh Tiên Hoàng đăng quang năm 968, Lê hoàn được giao phục vụ tổng chỉ đạo quân đội toàn quốc Đại Cồ Việt, trực tiếp chỉ huy đội quân cấm vệ của triều đình Hoa Lư. Dịp đó ông new 27 tuổi.

Năm 979, cha con Đinh Tiên Hoàng cùng Đinh Liễn bị ngay cạnh hại, Lê Hoàn biến Nhiếp bao gồm cho Vệ vương vãi Đinh Toàn new 6 tuổi đăng vương vua. Tranh chấp quyền lực tối cao đã xảy ra giữa phe của Lê hoàn và một số trong những đại thần gần cận của Đinh Tiên Hoàng. Lê Hoàn đã giết bị tiêu diệt các kẻ thù và củng cụ sự kiểm soát triều đình.

Thấy triều đình Hoa Lư rối ren, đơn vị Tống ý định mang lại quân tiến vào xâm lăng Đại Cồ Việt, các lần viết thư thanh lịch dụ và rình rập đe dọa triều Đinh bắt cần quy phụ đầu hàng.

Trước tình trạng đó, Thái hậu Dương Vân Nga cùng những tướng lĩnh cùng triều thần đang tôn Lê trả lên làm cho vua. Lê trả lên ngôi (sử thường điện thoại tư vấn là Lê Đại Hành), rước niên hiệu là Thiên Phúc.

Đầu năm 981, vua bên Tống vạc quân sang tiến công Đại Cồ Việt. Lê Đại Hành đã lãnh đạo quân dân vượt qua quân Tống ở những trận Bạch Đằng, Tây Kết, giết và bắt sống nhiều tướng giặc công ty chốt, khiến cho quân Tống buộc phải tháo chạy về nước.

Trong vòng 26 năm trị vì, Lê Đại Hành là bạn đặc biệt suy nghĩ vùng đất phía Nam. Ông đã triển khai nhiều hoạt động quân sự lớn, đích thân thay quân đánh dẹp sự nổi dậy của những thế lực cát cứ cùng xâm lấn, ko chỉ bảo đảm an toàn vững chắc biên giới, hơn nữa trực tiếp sẵn sàng cho quy trình Nam tiến của tín đồ Việt. Lê Đại Hành mất năm 1005, lâu 65 tuổi.

Lý Thánh Tông

Lý Thánh Tông (1023 – 1072) là vị vua đồ vật ba của nhà Lý. Ông tên thật là Lý Nhật Tôn, là con trưởng của Lý Thái Tông, mẹ là Kim Thiên thái hậu Mai Thị. Không những nổi tiếng là 1 trong những minh quân có tương đối nhiều đức độ trong lịch sử dân tộc Việt Nam, ông còn là một trong những nhà quân sự chiến lược lỗi lạc.

Trong thời kỳ trị vày của vua phụ vương Lý Thái Tông, Lý Nhật Tôn đã nhiều lần cố kỉnh quân đi dẹp loạn, bảo vệ biên cưng cửng và lập những chiến công, được sử sách ghi nhận như dẹp bạo loạn ở Lâm Tây năm 1037, khi mới 15 tuổi, tiến công châu Văn năm 1042, châu Ái năm 1043.

Sau khi Lý Thái Tông băng hà năm 1054, Lý Thánh Tông lên ngôi, liên tiếp ổn định tình trạng trong nước và chú trọng mở rộng cương thổ. Quân team dưới thời gian ông trị vị được tổ chức triển khai rất nghiêm ngặt và quy củ, gồm tiếng thiện chiến, những lần tiến công đuổi quân Tống ở biên giới phía Bắc vào các năm 1059-1060, khiến cho nhà Tống buộc phải nể sợ.

Do nước Chiêm Thành phía Nam xuất xắc sang quấy nhiễu, năm 1069 vua Lý Thánh Tông thân chinh đi đánh. Đánh thứ 1 không thành công, ông đem quân trở về. Đi nửa con đường vua nghe thấy nhân dân khen bà Nguyên phi Ỷ Lan (vợ vật dụng của vua) ở trong nhà giám quốc, trong nước được lặng trị, ngay thức thì nghĩ bụng: “Người lũ bà trị nước còn được như thế, nhưng mình đi tiến công Chiêm Thành không thành công, rứa ra đàn ông hèn lắm sao?”. Vua lại đem quân quay trở lại đánh với bắt được vua Chiêm Thành là Chế Củ.

Chế Củ đã nên dâng đất ba châu là Địa Lý, Ma Linh và ba Chính (ngày ni thuộc những huyện Quảng Ninh, Quảng Trạch, ba Trạch, Tuyên Hoá, Lệ Thuỷ tỉnh giấc Quảng Bình và huyện Bến Hải thức giấc Quảng Trị) mang lại Đại Việt để chuộc tội.

Trần Nhân Tông

Vua è cổ Nhân Tông (1258 – 1308), thương hiệu thật è Khâm, là vị vua thiết bị ba của nhà Trần. Ông là đàn ông trưởng của vua è Thánh Tông với Nguyên Thánh Thiên Cảm hoàng thái hậu trằn Thị Thiều, được vua phụ thân nhường ngôi vào khoảng thời gian 1278.

Trần Nhân Tông được sử sách ca tụng là một trong những vị vua anh minh tốt nhất trong lịch sử vẻ vang Việt Nam, là người đã ra đời Thiền phái Trúc Lâm yên Tử và có vai trò lãnh đạo đặc trưng trong các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông lần thứ hai và 3.

Trong cả gấp đôi kháng chiến vào các năm 1285 với 1288, vua nai lưng Nhân Tông sẽ đóng sứ mệnh của một ngọn cờ câu kết dân tộc, chỉ huy quân dân Đại Việt vượt các thời khắc khó khăn khăn, đưa trận chiến đấu tới thành công cuối cùng. Vào các trận chiến này, công ty vua đã những lần trực tiếp nạm quân đánh trận như một vị tướng dũng cảm, vừa đưa ra được phần đông quyết sách đúng chuẩn trong mục đích của một nhà chiến lược tài giỏi.

Ngoài cuộc tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh với người Mông Cổ, vào năm 1290, đơn vị vua cũng thân hành đi tấn công dẹp quân Ai Lao, phần lớn kẻ thường hay quấy nhiễu biên giới, bảo đảm vững chắc cương vực phía Tây.

Vua nai lưng Nhân Tông tắt thở năm 1308 tại am Ngọa Vân, núi yên ổn Tử, Đông Triều, Quảng Ninh.

Lê Thái Tổ

Lê Lợi sinh năm 1385 ngơi nghỉ vùng đất Lam Sơn, Thanh Hóa, vào thời gian cuối đời công ty Trần – giai đoạn lịch sử hào hùng rối ren của đất nước. Năm 1400, hồ Quý Ly phế Truất công ty Trần, trường đoản cú lên làm cho vua đem quốc hiệu là Đại Ngu, lập phải nhà Hồ. Năm 1407 nhà Hồ sụp đổ trước sự việc xâm lược của quân Minh, nước Việt một đợt nữa nằm dưới sự đô hộ của phương Bắc.

Năm 1418, Lê Lợi đã cùng phần đông hào kiệt, bạn bè hướng phê chuẩn phất ngọn cờ khởi nghĩa Lam Sơn, kêu gọi dân Việt đồng lòng vùng lên đánh đuổi quân xâm chiếm Minh cứu nước.

Trong trong những năm đầu tiên, cuộc khởi nghĩa gặp mặt nhiều khó khăn, Lê Lợi với nghĩa quân thường bắt buộc lẩn trốn trong rừng núi. Năm 1424, lúc quân lực được củng cố, Lê Lợi đưa ra quyết định đưa quân vào đồng bằng Nghệ An. Sau khá nhiều trận thắng, đến thời điểm cuối năm 1425, ông quản lý toàn bộ đất đai từ bỏ Thanh Hóa trở vào, những thành của kẻ thù đều bị bao vây.

Từ mon 8/1426, Lê Lợi cho quân tiến ra Bắc. Đội quân của ông thắng to ở giỏi Động, Chúc Động và bao vây thành Đông Quan.

Cuối năm 1427, vua Minh điều một lực lượng viện binh hỗ trợ lớn sang trọng nước Việt. Lê Lợi dữ thế chủ động đánh chặn các đạo quân này và giành thắng lợi lớn vào trận bỏ ra Lăng – Xương Giang. Những cánh viện binh tương hỗ còn lại nghe tin, hốt hoảng rút về phương Bắc.

Sau thua thảm này, quân Minh xin giảng hòa để rút quân. Lê Lợi mong mỏi giữ hòa khí nên đồng ý để quân xâm lăng về nước cùng sai nguyễn trãi thảo bài Bình Ngô đại cáođể báo cáo cho trần giới biết về vấn đề đánh quân Minh.

Lê Lợi lên ngôi hoàng đế năm 1428, tức là vua Lê Thái Tổ, thỏa thuận dựng lên vương vãi triều đơn vị Lê. Ông khôi phục quốc hiệu Đại Việt, đóng góp đô làm việc Thăng Long và đổi tên Thăng Long thành Đông Kinh vào năm 1430. Lê Thái Tổ bỏ mình năm 1433, hưởng trọn thọ 49 tuổi.

Lê Thánh Tông

Lê Thánh Tông (1442 – 1497) thương hiệu thật là Lê tứ Thành, là vị hoàng đế thứ 5 của nhà Hậu Lê. Tứ Thành là nhỏ thứ 4 của vua Lê Thái Tông cùng bà tiệp dư Ngô Thị Ngọc Dao. Ông đăng vương năm 1460, sau cuộc đảo chính bới Nguyễn Xí cùng Đinh Liệt cố kỉnh đầu, giết chết vua Lê Nghi Dân.

Trong thời gian trị vì, Lê Thánh Tông khét tiếng là vị minh quân, bạn đã chuyển Đại Việt lên đến mức thời hoàng kim của chính sách phong kiến. Ông đang để lại các dấu ấn bên trên phương diện quân sự chiến lược trong lịch sử hào hùng Việt Nam.

Sau lúc lên ngôi, vua ra sắc đẹp chỉ thứ nhất là chỉnh đốn lại quân nhóm để bức tốc khả năng đảm bảo an toàn đất nước. Ông thường thân chinh đi tuần phòng ở các vùng biên ải xa xôi, phát triển thành tấm gương giỏi cho các quan phụ trách võ bị.

Vũ khí quân sự chiến lược dưới thời Lê Thánh Tông đã bao gồm những văn minh vượt bậc, vì chưng vốn có những kỹ thuật và trí tuệ sáng tạo cùng kĩ năng chế tạo vũ khí cực kỳ tinh xảo của Đại Việt thời bên Hồ, kết phù hợp với số vũ trang khá hiện đại thu được trước đây trong cuộc đao binh với nhà Minh.

Đó là đại lý để vua Lê Thánh Tông giành những thắng lợi quan trọng vào các vận động quân sự của mình. Đó là công cuộc Nam tiến, mở mang bờ cõi Đại Việt bằng cách đánh chiếm kinh đô của vương quốc Chiêm Thành năm 1471, sáp nhập một phần lãnh thổ Chiêm Thành (từ đèo Hải Vân cho tới bắc Phú lặng ngày nay) vào Đại Việt; đồng thời có cuộc tiến quân toàn chiến hạ về phía Tây tổ quốc vào năm 1479.